Fıtık Nedir : Genel anlamı ile fıtık karıniçi organların karın duvarında yada vücudun diğer bir boşluğunda (örn.Mide fıtığı) oluşan zayıf bir alandan dışarı çıkması

Karın duvarında, gözle görülebilen ve elle hissedilen bu şişliğiyapan iç organlar hatta sıklıkla bağırsaklardır. Değişik fıtık tiplerivardır; kasık bölgesinden, göbek çevresinden veya karın duvarındakieski ameliyat yerinden çıkabilir; bunlara sırası ile kasık fıtıkları,göbek fıtıkları ve kesi yeri fıtıklarıdenir. Ancak tümüne baktığımızda % 90’dan fazlası kasık fıtıklarıdır.Bazı fıtıklar doğuştandır, bazı fıtıklar sonradan gelişir; bazen de fiziki bir zorlanmayı takiben aniden ortaya çıkar.

Fıtıkların oluş biçimini araç lastiğinde görülen balonlaşma ileaçıklayabiliriz. Aracın sert dış lastiği karın duvarımızdaki güçlüadalelere ve ince olan iç lastik de barsaklara benzetebiliriz. Genelolarak dış lastik iç lastiği koruyacak ve içerde kalmasını sağlayacakgüçtedir ancak bir zayıf nokta oluştuğunda, iç lastik dışa doğrubalonlaşır. Bu zayıf bir karın duvarında fıtık oluşumuna çok benzer.

KASIK FITIĞI

Kasık fıtığının belirtileri nelerdir?
Kasık fıtıkları en sık yapılan genel cerrahiameliyatlarından biri olmasına karşın, anatomik anlaşmazlıklarla doluçok ilginç bir konudur. Nedeni de, kasık bölgesinin anatomisinin,karışık yapılardan oluşmasıdır. Genelde hastalar kasık bölgesindeşişlik (özellikle öksürmeyle ıkınma ve hapşırmalarda artan) ve ağrışikayeti ile başvururlar. Şişlik genelde hastalar tarafından saptanırve elleriyle şişliği geri itebilirler. Bazen de fıtık nedeniyle oluşanşişlik karın içerisine itilemez.

Kasık fıtığı neden meydana gelir?
Kasık fıtıkları konjenital veya edinseldir. Konjenital alanlardadoğuştan potansiyel bir herni kesesi vardır. Bu kese tüm karıniçerisini döşeyen karın zarının bir parçasıdır. Bu zarda oluşangevşeme, yıllar sonra veya doğumdan sonra fıtık olarak kendinigösterir. Kasık fıtığının edinsel nedenleri arasında ise karın içibasıncını artıran her türlü olayı, geçirilmiş ameliyatları, şişmanlığı,tümörleri, karındaki asit toplanmalarını, ağır yük kaldırmaları,prostat hastalıklarını saymak mümkündür.

Görülme sıklığı açısından kadın ve erkek arasında fark var mı?Kasıkfıtıkları erkeklerde daha fazla görülür. Kasık fıtıkları genelde üçeayrılır:

1-İndirekt inguinal herni (kasık kordon kanalından geçerek oluşanlar) % 50
2-Direkt İnguinal Herni (kasık kordon kanalından geçmeyenler) % 25
3-Femoral Herni % 6 ve diğerleri...

Kasık fıtıklarının yüzde 85’i erkeklerde görülür. Nedeni deerkeklerde testislerin kadın yumurtaları olan Over’in aksine karındışında bulunması ve dışarı çıkarken izlediği yolun herhangi birdönemde zayıflayıp fıtıklaşabilmesidir.

Tek tedavi yöntemi ameliyat mıdır?
Kasık fıtıklarının tek tedavisi cerrahidir. Fıtıklaşandoku çeşitli yöntemlerle tamir edilerek sağlamlaştırılmaktadır. Halk arasında yaygın olarak kullanılan kasık bağı ise bir tedavi yöntemi değildir. Aksine bu bağ, kasık kanalını baskı ile zayıflatmaktadır.

Ameliyat teknikleri nelerdir?
Fıtıklar için yapılan ameliyatlar iki ana başlık altında toplanabilir.
1-Klasik cerrahi yöntemleri
2-Laparoskopik cerrahi girişimleri

Klasik cerrahi yöntem; ‘kasık bölgesine yapılan insizyonla,fıtıklaşan bölümün bulunup karın içine reddedilmesi ve üstünün bazıcerrahi tekniklerle yama kullanılarak sağlamlaştırılması’ şeklindegerçekleştirilmektedir. Laporoskopi ise karın duvarında belirlibölgelerde açılan ufak kesi deliklerinden girilerek, bazı aletleryardımıyla fıtık bulunan bölgeye yama yapılmasıdır.

Ameliyatların avantaj ve dezavantajları nelerdir?
Klasik cerrahi yöntemler lokal veya genel anestezialtında yapılabildiği gibi, laporoskopik yöntem sadece genel anestezialtında yapılmaktadır. Kasık fıtıkları, mutlaka cerrahi olarak tedaviedilmesi gereken hastalıklardır. Klasik cerrahi yöntemler, eğer lokalanestezi altında yapılırsa, hasta o gece evine gönderilebilir.Laparoskopik ameliyat sonrasında da hasta, kesi yerinin küçükolmasından dolayı az ağrı hissettiği gibi işine de erken döner. Her ikiyöntem arasında çok büyük farklar yoktur.

Kasık fıtığı, ameliyattan sonra tekrarlar mı?
Kasık fıtığı ameliyatlarından sonra hastalığın tekrar nüksetmesiihtimali yüzde 1 ila 10 arasında değişir. Bu da, genellikle cerrahındeneyimine, kullanılan yöntemin hasta için doğruluğu gibi nedenlerebağlıdır.

Fıtık olmamak için nelere dikkat etmek gerekir?
Fıtık olmamak için; aşırı ağır yük kaldırılmamalı, karın içi basıncınıartırıcı olaylardan uzak durulmalı, aşırı kilo alıp verilmemeli, sigarakullanılmamalı, sebze meyve ağırlıklı gıdalarla beslenilmeli, kabızlıkve uzun süreli akciğer hastalıklarıyla mücadele edilmeli.

Çocuklarda fıtık olur mu?
Bebeklerde ve çocuklarda kasık fıtığı sık görülür. Bu yaş gurubunda, ameliyat gerektiren durumlar da söz konusu olabilmektedir.

GÖBEK FITIĞI

GÖBEK FITIĞI NEDİR , NEDEN OLUŞUR ?
Anne karnındayken, göbek halkasının içerisinden geçen damarlar, anneile çocuk arasındaki bağı oluşturur ve çocuğun büyümesi için gerekliihtiyaçları karşılarlar. Doğumla beraber bu damarlar, kendilerini saranhalkadan daha hızlı büzüşerek kapanırlar. Büzüşmüş damarlar çevresinde,henüz kapanmakta olan göbek halkasının içinde oluşan boşluktan karıniçindeki barsakların ya da yağın girip çıkmasıyla göbekte oluşanşişliğe "göbek fıtığı"denir. Göbekteki şişliğin içeri itilip,barsakların tekrar karın içerisine girmesi sağlandığında, parmağınızısaran açık göbek halkasını hissedebilirsiniz.

TANI KONULDUKTAN SONRA NE YAPILMALI ?
Çoğu göbek fıtıklarınde, göbek halkası yavaş yavaş kapanacağı içinherhangi bir cerrahi müdahalede bulunmaya gerek yoktur. Ancak dört yaşüstü çocuklarda yada göbek halkasının 1.5-2 cm\'den geniş olduğudurumlarda kendiliğinden kapanmanın olmayacağı düşünülüp cerrahi tedaviönerilebilir. Göbek fıtığında barsakların geçtikleri halka içerisindesıkışarak boğulmuş fıtık haline gelmeleri çok nadirdir, ancak yine degöbekte oluşan şişliğin ağrılı bir şekilde devam etmesi, kusma ve karınşişliğinin de eşlik ettiği durumlarda acil cerrahi gerekebileceğihatırda tutulmalıdır.

AMELİYAT ÖNCESİ HAZIRLIK VE AMELİYAT NASIL OLACAK ?
Göbek fıtığından dolayı cerrahınız ameliyat endikasyonu verdiğitakdirde, ameliyat tarihinizde, randevu saatinizden en az üç saatöncesinden çocuğunuzun hiçbir şey yememiş ve içmemiş olmasıgerekmektedir. Operasyondan yarım saat öncesinde hastanemizegeldiğinizde, önce deneyimli anestezistlerimiz tarafından kısa birmuayene yapılıp, anestezi hakkında bilgi verilecektir. Bu arada çocuğunuza uygulanacak bir ilaç yardımıyla, çocuğunuz rahatlayacak veameliyat stresinden uzaklaşacaktır.

Bu ilacın kısa bir hafıza kaybı özelliği sayesinde, ameliyattansonra da girerken hissettiği korkuları hatırlamayacaktır. Göbekkatlantısında yapılacak 1.5-2 cm\'lik bir kesi ile göbek kaldırılır veaçık kalmış olan göbek halkası 2-3 dikiş konularak kapatılır.. Böylece barsakların bu açıklıktan geçerek fıtık oluşturmaları önlenmiş olur.Cilt emilebilir dikişlerle içerden kapatılır, daha sonra dikişalınmasına gerek kalmaz.

ÇOCUKLARDA FITIK
Karın duvarı fıtıkları çocuk ve bebeklerde de görülebilmektedir.
Bu yaş grubunda en sık kasık fıtığı görülür.
Çocukluk çağının diğer fıtık tipi ise göbek fıtığıdır.

Çocuk Kasık Fıtığı (inguinal herni):
Bebek anne karnında gelişirken karın içini döşeyen zardaneldiven parmağı gibi bir çıkıntı kasık kanalından dışarı uzanır. Doğumakadar kapanması gereken bu çıkıntı, her 50 erkek [250 kız] çocuktanbirinde doğumdan sonra açık kalır. Bu açıklıktan aşağı karın içisıvısının sızması sonucunda da kasık bölgesinde bir şişlik oluşur[hidrosel veya kordon kisti]. Açıklığın karın içi ile ilişkisi genişise veya dar olan geçiş zamanla genişlerse barsaklar bu kesenin içinegirerek Kasık Fıtığı ‘na yol açarlar.Fıtık, çocuklarda önceleri kasıkta beliren ve kaybolan bir şişlikolarak dikkati çeker. Ağlama, ıkınma ya da öksürük gibi karın içibasıncını arttıran durumlarda şişlik daha belirgin hale gelir.

Kasık fıtığı çocuklarda her yaşta görülmekle beraber bebeklik ve erkençocukluk döneminde daha sık rastlanır. Genel oran %2’dir. Erkekçocuklarda kızlara oranla 4-6 kat daha sık görülür. Prematüre ve düşükdoğum ağırlığı olan bebeklerde ise bu oran %30’a kadar yükselir.
Kasık fıtığı hastaların %60’ında sağda, %25’inde solda, %15’inde her iki tarafta birlikte görülür.

Kasık fıtığı nedeniyle oluşturabilecek sorunlar içinde en önemlisi“boğulma” yani dışarı çıkan organların karın içine geri dönmemesidir.“Boğulmuş fıtık” çocuğun hayatını tehlikeye sokan bir durumdur ve acilmüdahale gerektirir. Boğulma riski yaşla paralel olarak azalır. İlk 6ayda %30’larda olan oran 8 yaş üstünde %1’e kadar iner.
Çocuklarda kasık fıtığının nedeni gelişimsel bir artık olduğu içinkendiliğinden iyileşme olasılığı yoktur. Kordon kisti veya hidroselbiçimindeki artıklar da kasık fıtığına dönüşür.

Bu tip fıtık hastalıkları nın tümünün tedavisinde ana ilke ilgiliartığın çıkarılması ve karın içi ilişkisinin kapatılmasıdır. Ameliyaten kısa sürede yapılarak, fıtığın boğulması olarak anılan, acil sorunungelişmemesine çalışılır.
Çocuklarda Göbek Fıtığı (Umblikal Herni) :

Anne karnındaki cenin göbekten çıkarak, anneye uzanan damarlar ileyaşamını sürdürür. Doğumdan bir süre sonra düşen göbek kordonu içindeyer alan bu damarların geçebilmesi için, karın duvarında bir açıklıkvardır.
Birçok yeni doğan bebekte bu açıklıktan karın içi organlar dışarıçıkarak, göbekte bir şişlik oluşturur. Bu durum umblikal herni (göbekfıtığı) olarak anılır. Umblikal hernili bebeklerde ilk iki yaş içindebir tedaviye gerek yoktur. Dışarıdaki şişlik zamanla büyüse bile,fıtık, karın duvarının gelişimi ile kendiliğinden iyileşebilir.Çocuklarda göbek fıtığının %90’ı, 3 yaşa kadar kendiliğinden kapanır.Bu yaşa kadar kapanmayan fıtıkların ameliyat edilmesi gerekir.